EYT’liler için yeni bir sistem önerildi

Kamuoyunda EYT olarak bilinen emeklilikte yaşa takılma meselesi uzun bir aranın ardından yeniden gündeme geldi. AK Partili bir milletvekili, Başkan Erdoğan’a EYT’lilerle ilgili sıkıntıları dile getirerek, yeni bir sistem kurgulanması önerisinde bulunmuştu. Toplantıda bir milletvekili emeklilik yaşıyla ilgili sıkıntıları dile getirmişti, emeklilikte yaşa takılanların çalışmaya devam etseler bile maaşlarının düşmemesi için yeni bir sistem kurgulanması önerisinde bulunduğu açıklanmıştı.

Kamuoyunda EYT olarak bilinen emeklilikte yaşa takılma meselesi uzun bir aranın ardından yeniden gündeme geldi. AK Partili bir milletvekili, Başkan Erdoğan’a EYT’lilerle ilgili sıkıntıları dile getirerek, yeni bir sistem kurgulanması önerisinde bulunmuştu. Toplantıda bir milletvekili emeklilik yaşıyla ilgili sıkıntıları dile getirmişti, emeklilikte yaşa takılanların çalışmaya devam etseler bile maaşlarının düşmemesi için yeni bir sistem kurgulanması önerisinde bulunduğu açıklanmıştı.

Aile , Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk ise EYT konusunda şu ifadeleri kullanmıştı:

“Benim elimde on küsur analiz var. Her türlü kombinasyonu denedik. Fakat hiçbirisinin maliyeti sürdürülebilir bir maliyet değil. Emeklilik için yaş şartını bekleyen 1998 öncesi işe giren sigortalımızın ortalama yaşı 48. 65 yaşını bekleyecek değiller. Bunlar kademeli olarak emekli olacaklar. Emeklilik yaşının 65 olduğu iddiası da doğru değil. 2008 reformu tam kendi seviyesine ulaştığı zaman gerçekleşecek yaş. 65 yaş şartı kadın ve erkek sigortalı için 2048’de sağlanacak. 2048 yılına kadar bütün emekliler kademeli olarak belli yaş aralıklarında emekli oluyorlar. Şu anda 52,7 ortalama emeklilik yaşımız var. EYT olan kesimin yaklaşık yarısı şu anda 657 kapsamında”

Ne kadar EYT’li var?

EYT’lierin sayısı yaklaşık 6 milyon kişi civarında olup hemen emekli olabileceklerin sayısı ise 1 milyon kişinin üzerinde. EYT’lilere emeklilik imkanı tanınmasının sosyal güvenlik sistemine maliyeti ise 10 yılda 700 milyar liranın üzerinde olacağı da tespitler arasında. Ancak emeklilikte yaşa takılanlara göre düzenleme yapılsa sadece 700 bin kişi hemen emekli olabilecek ve bunun da maliyeti yıllık 10 milyar liranın biraz üzerine çıkacak.

EYT kimleri kapsıyor?

Yapılan söz konusu değişiklikle 8 Eylül 1999’da sigortalı olanlardan emekli olma tarihleri 15 yıla kadar uzayanlar oldu. Sonuç olarak, emekli olmak için üç şartın (sigortalılık süresi, prim ödeme ve yaş şartının) birlikte sağlanması aranmaya başladı. İşte EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) yasasıyla, 8 Eylül 1999’da sigortalı olup, getirilen kademeli yaş şartından dolayı emekli olacağı tarih uzayanlardan, emekli olmak için aranan sigortalılık süresi ve prim şartını sağlayıp yaşın dolmasını bekleyenlerin emekli edilmesi amaçlanıyor.

EYT yasası nedir?

1998 yılında işe giren işçinin 2023 yılında emekli olması hakkı bulunurken birkaç yıl sonra çıkarılan yasa yüzünden emeklilik 15 yıl sonraya 2038 yılına ertelenmiştir. Bu yasa nedeniyle binlerce kişi EYT kapsamına dahil edilmektedir.

EYT nedir?

Bir kişinin hangi koşullarda emekli olacağı, kanuna göre belirlenir. 2008’den önce SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı olmak üzere üç ayrı kurum ve kanun söz konusuydu.

Bu tarihten sonra Sosyal Güvenlik Kurumu adı altında birleştirildi. Örneğin ilk kez 30 Nisan 2008’de SSK’lı olan bir erkek 60 yaşında, 7 bin prim günüyle emekli olabilirken, bir gün sonra yani 1 Mayıs 2008’de SSK’lı olan bir erkek 7 bin 200 prim günüyle emekli olabilir hale geldi. Yani bir gün geç sigortalılık 200 gün fazla çalışmayı gerektirdi. 9 Eylül 1999’da da 4447 sayılı Kanun hayata geçerken, bu tarihten önce sigortalı olanlar için de kademeli bir yaş şartı devreye sokuldu.

9 Eylül 1999 ve sonrasında sigortalı olan erkekler için 60, kadınlar için 58 yaş şartı getirildi. Yani, bir gecede emekli olmak için belirli bir yaşı doldurmak zorunda kaldılar. Ve sorun tam da bu noktada başladı. 1999’da sisteme acil müdahale gerekiyordu ve neredeyse bir gecede şartlar değişti. Sonuçta ’emeklilikte yaşa takılanlar’ oluştu.

Yazar: Siyah

Bir Cevap Yazın